Artikel uit De Twentsche Courant Tubantia van 6-6-2008

Twekkelo steeds mooier in het groen

TWEKKELO - Hems Averink is boer in Twekkelo. En alleen dat is al bijna het vermelden waard. In 1956, bij het zestigjarige bestaan van de Lonneker melkfabriek, kende Twekkelo nog 49 melkveehouders.

Daar zijn er nu nog maar vijf van over. "Ik kan het hoofd nog steeds boven water houden. Al wordt het wel steeds moeilijker", zegt hij zittend aan de keukentafel. "Rijk worden doe ik niet, maar met die illusie moet je ook geen boer worden."

Vorige week vrijdag tekende hij als eerste boer/landeigenaar in Twekkelo een contract met het Landschapsfonds Enschede. Dertig jaar lang krijgt hij nu betaald voor het onderhoud van groen op zijn bedrijf. Lachend: "Maar ik ben en blijf boer. Ik hoor nu plotseling verhalen als zouden wij hebben gekozen voor de natuur. Dat zou onze belangrijkste bezigheid zijn. Maar dat is onzin. Ik blijft in de eerste plaats melkveehouder. "

Aan de Burgemeester Stroinkstraat heeft hij een 37 hectare groot bedrijf met 55 melkkoeien en één paard. Erve Kotman is al sinds mensenheugenis familiebezit. Trots: "Deze plek werd in 1188 voor het eerst beschreven. Hier heeft heel lang een vakwerkhuis gestaan. Tot 1905 was de boerderij een los hoes. Daarna heeft de boerderij pas zijn huidige indeling gekregen. Het mooie is wel dat heel veel dingen van vroeger bewaard zijn gebleven. Ik ben zelf ook geen type dat makkelijk dingen weggooit."

Sporen van vroeger vind je overal terug in het bedrijf. Dat geldt voor de prachtige tegeltjes in de keuken en op de deel. En straks ook voor de schouw in de oude schuur opzij van de boerderij die hij aan het ombouwen is tot twee appartementen. "De grote Bentheimer zandsteentegels die ik daarvoor gebruik, zijn afkomstig van de vloer die in het los hoes lag."

Wat geldt voor het woonblok, geldt eigenlijk ook voor het agrarische gedeelte. Daar laten de Averinks oud en nieuw ook in elkaar overlopen. Alles wat Erve Kotman aan groen zo mooi maakt, mag blijven. Voor het onderhoud van de 3000 vierkante meter houtwallen, de poelen, bomen en wandelpaden kreeg Hems Averink eerder ook al een geringe vergoeding. "Die was gelijk aan de gederfde inkomsten. De uren die je er in stak voor onderhoud kreeg je niet vergoed. Dat mocht niet, omdat dat door Brussel uitgelegd kon worden als staatsteun."

Een beetje creatief denken en handelen bij de provincie en gemeente heeft Brussel nu op andere gedachten gebracht. Het onderhouden van groen wordt nu gezien als het leveren van een 'groene dienst'. En daar mag best voor betaald worden, zegt Brussel nu. Resultaat is dat Brussel meer dan 500.000 euro bijdraagt aan het Landschapsfonds Enschede waar nu bijna 1,3 miljoen euro in zit.

Een vetpot voor de Averinks? Nee niet echt. Voor die 1,3 miljoen moeten een groot aantal contracten met boeren en landeigenaren worden afgesloten, die allemaal een looptijd hebben van dertig jaar. Een simpel rekensommetje leert dat er dan per jaar zo'n 40 à 45.000 euro overblijft voor alle contracten. De Averinks kunnen rekenen op enkele duizenden euro's. "Ik klaag niet. Deze regeling betaalt beter dan de vorige", zegt Hems Averink.

De doelstelling van het Landschapsfonds is tweeledig. Zowel de natuur als het landschap worden versterkt. Tevens krijgt de burger, door de aanleg van wandelpaden over agrarische grond, de kans de mooie kanten van Twekkelo ook eens - letterlijk - van een andere kant te bekijken. Averink: "Zonder wandelpaden kunnen burgers het gebied alleen vanaf de weg bekijken. Nu kunnen ze overal heel dicht bijkomen. Wij, de mensen die een contract hebben met het landschapsfonds, hebben een onderhoudsplicht."

Het mes snijdt aan twee kanten. In meerdere opzichten zelfs. Averink wordt nu verplicht tot het regelmatig terugsnoeien van zijn houtwallen. Dat komt de houtwal ten goede, maar ook het rendement van Averinks bedrijf. Want hoe lager de houtwal, des te minder schaduwwerking en des te hoger de grondopbrengst. Dit systeem kent alleen maar winnaars."